Trong “kỷ nguyên con người” hiện nay, việc hội nhập tri thức là không thể thiếu đối với nền kinh tế Việt Nam đang ngày một cạnh tranh sòng phẳng với các cường quốc trong khu vực.

Lớp bồi dưỡng và huấn luyện tại Viện IBM

Theo nhận định của các chuyên gia, dù được đánh giá cao về tốc độ và tiềm năng phát triển, tuy nhiên Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với khoảng cách tri thức nội địa-quốc tế, đặc biệt là nhân sự quản lý tầm trung trở lên. Các hiệp hội quốc tế tại Việt Nam đã đánh giá cao chủ trương của nhà nước trong việc tạo điều kiện phát triển các nhịp cầu trao đổi tri thức và văn hóa kinh doanh với thế giới.

Thách thức khi hội nhập sâu

Cho dù nền kinh tế toàn cầu đang còn nhiều khó khăn, thế nhưng trong bối cảnh chung đó, trong nhiều năm liền nền kinh tế Việt Nam luôn giữ vững tăng trưởng hằng năm ở mức dao động 6-7% là điều đáng khích lệ. Các tổ chức tài chính và tham mưu kinh tế thế giới như Goldman Sachs và PriceWaterhouseCoopers còn dự báo Việt Nam sẽ vươn đến top 20 nền kinh tế mạnh nhất thế giới đến năm 2025. Đó là điều rất đáng mừng. Tuy nhiên, sau chuyện mừng chúng ta cũng không khỏi lo lắng một khi nền kinh tế hội nhập sâu thì câu chuyện về năng lực của nguồn nhân sự quản lý trong nước vẫn luôn là tâm điểm của các thảo luận gần đây.

Theo nhận định của nhiều cộng đồng doanh nghiệp (DN) nước ngoài tại Việt Nam (Eurocham, Amcham, JBAV…), các doanh nghiệp quốc tế khi tiếp cận với nền kinh tế Việt Nam thường vấp phải rào cản về năng lực quản lý nguồn nhân lực tại chỗ. Các nghiên cứu phát triển kinh tế trong, ngoài nước cũng thường xuyên đề cập đến vấn đề tuyển dụng và kinh phí đào tạo lại đối với nhân sự quản lý tại Việt Nam. Đó là do khoảng cách nội địa- quốc tế trong việc đào tạo ban đầu cho các cấp quản lý tầm trung trở lên, đặc biệt trong hội nhập kiến thức và khả năng ngôn ngữ. Tổ chức nghiên cứu toàn cầu TNS đưa ra nguyên nhân ở hệ thống đào tạo chuyên ngành kinh doanh chưa chú trọng đến các kỹ năng quản trị cần thiết cho các thử thách trong môi trường kinh doanh toàn cầu…

Giải quyết hạn chế bằng cách nào?

Để khắc phục những hạn chế về nguồn nhân lực, thời gian qua nhà nước đã nổ lực với nhiều giải pháp như chú trọng việc quốc tế hóa công tác đào tạo, nhằm xây dựng nền tảng căn bản có khả năng thích ứng với môi trường quốc tế. Chúng ta đã và đang khuyến khích các mô hình giáo dục đại họcvà sau đại học về quản lý kinh doanh có yếu tố nước ngoài, các chương trình liên kết, quốc tế toàn phần ngày càng gia tăng về số lượng lẫn chất lượng. Tuy nhiên, bản thân quá trình quốc tế hóa đào tạo cũng có những hạn chế riêng đối với các chuyên đề quản trị kinh doanh, đặc biệt là khoảng cách về văn hóa học tập, nền tảng kiến thức khác biệt và kỹ năng ngôn ngữ. Vì vậy, mặc dù sở hữu nguồn kiến thức và phương pháp tốt, nhiều chương trình quốc tế vẫn chưa truyền tải một cách hiệu quả đến từng đối tượng. Các nghiên cứu đào tạo trong năm 2014 cho thấy, hơn 90% đối tượng tham giachương trình đào tạo có yếu tố quốc tế tại TP HCM yêu cầu sự kết hợp linh hoạt hơn nữa về nội dung và phương pháp giảng dạy. Bởi chỉ có dưới 30% trong nhóm đối tượng này nhận định chương trình đang theo học là “hữu dụng” và “phù hợp với khả năng”.

Giải pháp giúp quá trình hội nhập tri thức kinh doanh sẽ góp phần “lấp đầy” những khoảng cách này có thể ghi nhận vai trò không thể thiếu của các tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng đóng vai trò “cầu nối” nghiên cứu và chuyển giao khoa học, điển hình như Viện Quản lý Kinh doanh Quốc tế (IBM). Để thực hiện tốt vai trò “nhịp cầu” nâng cao kỹ năng quản lý của nguồn nhân lực như Viện IBM, ngoài nội lực tổng hợp nguồn kiến thức chuyên ngành đang được sử dụng trong nước, tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng…hợp tác nghiên cứu với các tổ chức giáo dục tiên tiến trên thế giới về đào tạo kinh doanh, am hiểu đối tượng học tập đặc thù, qua đó sàng lọc và tổng hợp kiến thức chuyên đề một cách linh hoạt nhất.

Nhìn chung, để hiện thực hóa tham vọng cạnh tranh kinh tế với các quốc gia trong khu vực và thế giới, Việt Nam đang có những chiến lược đúng đắn về phát triển yếu tố con người trong quản lý, bằng các giải pháp quốc tế hóa đào tạo. Đúng như phát biểu của đại diện của Hội KHKT&QLTP.HCM, rằng: Kiến thức quốc tế muốn hữu dụng phải được sàng lọc, cô động cho phù hợp với địa phương.

Duy Anh

Nguồn Người Lao Động